Trước các đòn không kích chấn động của Mỹ và Israel khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng, thế giới đang đổ dồn sự chú ý vào hai cường quốc hạt nhân còn lại. Nga, Trung Quốc phản ứng về Mỹ và Israel với Iran như thế nào? Liệu một cuộc can thiệp quân sự có xảy ra hay tất cả chỉ dừng lại ở những tuyên bố đanh thép trên mặt trận ngoại giao?
Phản ứng quyết liệt của Nga: “Hành động tàn nhẫn và vô cớ”
Ngay sau khi thông tin về vụ sát hại ông Khamenei được xác nhận, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi thư chia buồn sâu sắc tới Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Điện Kremlin không ngần ngại gọi đây là “một vụ giết người trắng trợn” và vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế.
Tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Đại sứ Nga Vassily Nebenzia đã trực diện chỉ trích:
-
Cáo buộc: Gọi các cuộc không kích là “hành động gây hấn vô cớ”.
-
Yêu cầu: Mỹ và Israel phải chấm dứt ngay lập tức các hoạt động quân sự.
-
Cam kết: Nga sẵn sàng cung cấp mọi hỗ trợ cần thiết để thúc đẩy giải pháp chính trị – ngoại giao, dựa trên sự tôn trọng chủ quyền.
Trung Quốc lên tiếng bảo vệ chủ quyền và “Lằn ranh đỏ” dân thường
Tại Bắc Kinh và diễn đàn Liên Hợp Quốc, Trung Quốc thể hiện sự lo ngại sâu sắc về sự leo thang đột ngột tại Trung Đông. Ngoại trưởng Vương Nghị và Đại sứ Phó Thông nhấn mạnh rằng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Iran phải được tôn trọng tuyệt đối.
Quan điểm của Trung Quốc tập trung vào 3 điểm cốt lõi:
-
Chỉ trích: Coi các đòn tấn công là hành động “kích động thay đổi chế độ”.
-
Nhân đạo: Khẳng định bảo vệ dân thường là “lằn ranh đỏ” không thể xâm phạm.
-
Giải pháp: Kêu gọi các bên quay lại bàn đàm phán, tránh để xung đột lan rộng gây gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Vì sao Nga và Trung Quốc chưa can thiệp quân sự trực tiếp?
Dù có những tuyên bố cực kỳ gắt gao, các chuyên gia địa chính trị nhận định rằng Nga, Trung Quốc phản ứng về Mỹ và Israel với Iran vẫn chỉ giới hạn ở mức độ chính trị – ngoại giao vì những lý do sau:
-
Thiếu hiệp ước phòng thủ chung: Mối quan hệ giữa hai cường quốc này với Iran là “Đối tác chiến lược”, không phải liên minh quân sự ràng buộc như NATO.
-
Tránh đối đầu trực tiếp với Mỹ: Nga đang tập trung nguồn lực cho Ukraine, trong khi Trung Quốc ưu tiên ổn định kinh tế và thương mại toàn cầu. Một cuộc chiến trực diện với Washington là kịch bản mà cả Mátxcơva và Bắc Kinh đều muốn né tránh.
-
Nguy cơ hạt nhân: Cả hai đều không ủng hộ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân để tránh kích hoạt một cuộc chạy đua vũ trang khó kiểm soát tại Vùng Vịnh.
Tác động của cuộc xung đột đến trật tự thế giới 2026
Sự đồng thuận trong phản ứng của Nga và Trung Quốc cho thấy một sự dịch chuyển trong trục quyền lực thế giới. Mặc dù không sử dụng súng đạn, nhưng áp lực chính trị và các biện pháp trừng phạt kinh tế trả đũa từ liên minh này có thể khiến Mỹ và Israel phải cân nhắc kỹ lưỡng các bước đi tiếp theo.
Kết luận
Những diễn biến trong những ngày đầu tháng 3/2026 cho thấy thế giới đang đứng trước những thử thách cực kỳ nhạy cảm. Nga, Trung Quốc phản ứng về Mỹ và Israel với Iran bằng ngôn từ đanh thép nhưng hành động kiềm chế, cho thấy nỗ lực của các cường quốc trong việc ngăn chặn một cuộc “Thế chiến” mới nổ ra.
Cảm ơn bạn đọc!